ولایت ، وصایت و حضانت

ولایت

مطابق قانون مدنی ولایت بر دو نوع است : ولایت قهری و ولایت قضایی (مواد ۱۱۸۰،۱۱۸۵،۱۲۱۸ قانون مدنی). ولی قهری که گاهی به اختصار ولی گفته می شود کسی است که به حکم مستقیم قانون اختیار اداره امور محجور و انجام دادن اعمال حقوقی را از جانب او دارد ، به همین مناسبت به او ولی قانونی نیز گفته             می شود .کسی که تحت سرپرستی ولی قهری است مولی علیه نام دارد.

قانونگذار سمت ولایت قهری را فقط به پدر و جد پدری اعطا کرده است ( مواد ۱۱۸۰ و ۱۱۸۱ ) . بنابراین تنها پدر و جد پدری دارای عنوان ولی قهری هستند.تفاوت ولایت قهری با قیمومت (ولایت قضایی) آن است که ولی قهری به حکم مستقیم قانون تعیین شده است و به همین جهت او را ولی قهری یعنی اجباری نامیده اند ، درحالیکه قیمومت سمتی است که در صورت نبود ولی خاص ، به حکم دادگاه جهت اداره امور محجور به شخص داده می شود که قیم نام دارد.بعلاوه دادستان و دادگاه اصولا در کار ولی قهری مداخله نمی کنند حال آنکه بر کار قیم نظارت دارند (ماده ۷۳ قانون امور حسبی ).

 

وصایت

مطابق ماده ۱۱۸۸ قانون مدنی : هریک از پدر و جد پدری بعد از وفات دیگری می تواند برای اولاد خود که تحت ولایت او می باشند وصی معین کند ، تا بعد از فوت خود در نگاهداری و تربیت آنها مواظبت کرده و اموال آنها را اداره نماید.

بنابر این وصایت سمتی است که از طرف ولی قهری برای اداره امور محجور به شخصی اعطا می شود و حتی ولی قهری می تواند به کسی که به عنوان وصی تعیین کرده اختیار دهد که برای اداره امور مولی علیه بعد از فوت خود ، وصی معین کند (ماده ۱۱۹۰ )

 

حضانت

مطابق ماده ۱۱۶۸ قانون مدنی حضانت هم حق و هم تکلیف پدر و مادر است . چه در مورد دختر و چه در مورد پسر تا سن ۷ سالگی مادر در این زمینه اولویت دارد و پس از آن اولویت با پدر خواهد بود (ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی).به استناد ماده ۱۱۷۱ قانون مدنی بعد از فوت یکی از والدین حضانت با آن که زنده است خواهد بود (ماده ۱۱۷۱ قانون مدنی )

رفتن به نوارابزار